Is een vertrouwenspersoon verplicht?

»»Is een vertrouwenspersoon verplicht?

Is een vertrouwenspersoon verplicht?

2018-08-06T13:26:38+00:0020 april 2018|

Is een vertrouwenspersoon verplicht?

Is een vertrouwenspersoon verplicht?

Een vraag die veelvuldig gesteld wordt: is het verplicht een vertrouwenspersoon op het werk te hebben? Het antwoord op die vraag is “nee, een werkgever is niet verplicht tot het aanstellen van een interne noch externe vertrouwenspersoon”.
Echter is daarmee de vraag niet volledig beantwoord, het ligt een stuk genuanceerder.

Wat zegt de wetgeving erover?
Aangezien overheidsinstanties, het onderwijs en (jeugd)zorg eigen bepalingen hebben richten we ons, in dit artikel, op ondernemingen in de private sector ofwel het bedrijfsleven.

  1. In het Burgerlijk Wetboek (WB7, art. 611) is bepaald dat de werkgever en de werknemer verplicht zijn zich als een goed werkgever en een goed werknemer te gedragen.
  2. Vervolgens is de Arbowet (art. 3.2) van toepassing waarin geregeld is dat werkgevers verantwoordelijk zijn voor de psychosociale arbeidsbelasting (PSA), waar ook ongewenste omgangsvormen zoals agressie en geweld, seksuele intimidatie, pesten en werkdruk onder vallen.
  3. In artikel 1 van de Grondwet staat dat iedereen in Nederland in gelijke gevallen gelijk wordt behandeld. Verder staat in artikel 1 dat discriminatie, op welke grond dan ook, is verboden.
  4. Daarnaast hebben organisaties met meer dan 50 medewerkers (hierbij worden inhuurkrachten, stagiairs, vrijwilligers e.d. meegerekend) te maken met de Wet Huis voor Klokkenluiders.
  5. Werkgevers zijn verplicht (ZZP-ers uitgezonderd) tot een Risico Inventarisatie & Evaluatie (RI&E).

Waarschuwing
Wanneer niet aan de wetgeving voldaan wordt kan de ondernemingsraad (OR) of personeelsvertegenwoordiging, maar ook individuele werknemers, een klacht indienen bij het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (Inspectie SZW) – voorheen Arbeidsinspectie – als een werkgever geen beleid heeft op het gebied van ongewenst gedrag. De SZW toetst de arbocatalogus en kan een werkgever verplichten beleid in te voeren.

Als een werknemer te maken krijgt met discriminatie, dan kan hij een klacht over zijn werkgever indienen bij het College voor de Rechten van de Mens – voorheen Commissie Gelijke Behandeling (CGB) -. Bij ongewenst gedrag kan de werknemer het ook aan de orde stellen bij een rechter, bijvoorbeeld als hij ontbinding van de arbeidsovereenkomst vraagt vanwege het ongewenste gedrag. De werkgever zal in die gevallen moeten kunnen aantonen dat hij voldoende heeft gedaan om het ongewenste gedrag te voorkomen. Als een werkgever geen protocol en/of klachtenregeling binnen zijn bedrijf heeft ingesteld, dan zal de conclusie al snel zijn dat hij onvoldoende heeft gedaan om het ongewenste gedrag te voorkomen. Het aanstellen van een vertrouwenspersoon en instellen van een protocol en klachtenprocedure werkt dus niet alleen preventief binnen een onderneming, het kan de werkgever ook helpen om aansprakelijkheid en veroordeling te voorkomen.

Daarmee komt de vraag ‘is een vertrouwenspersoon verplicht?’ in een heel ander perspectief en is het aanstellen van een vertrouwenspersoon een logische stap.

Beleid op het gebied van ongewenst gedrag
Het instellen van een protocol ter voorkoming van ongewenst gedrag dat is voorzien van een klachtenregeling is een aan te bevelen maatregel die de werkgever kan nemen om aan zijn verplichting te voldoen. Ons advies is:

  • Gedragscode
  • Vertrouwenspersoon
  • Klachtenprocedure inclusief een klachtencommissie
  • Integriteitsbeleid en klokkenluidersregeling (noodzakelijk bij >50 medewerkers)

Met deze opzet weten medewerkers hoe er op het werk met elkaar omgegaan wordt, wat er met elkaar nagestreefd wordt, waar een ieder zich aan dient te houden en waar men terecht kan als het even anders loopt.

Laat medewerkers floreren
Het Centrum voor Professionele Begeleiders (CVPB) kan in samenspraak met jouw organisatie een gedragscode, procedures en regelingen opzetten. Daarnaast kunnen we je voorzien van advies, informatie, opleidingen, (ondersteunende) diensten en de implementatie van het beleid binnen de organisatie begeleiden.

Opleiding
Opleiding tot erkend vertrouwenspersoon ‘ongewenste omgangsvormen’. Dat kan zowel voor vertrouwenspersonen die binnen een organisatie die rol aannemen als ook voor mensen die zich willen vestigen als externe vertrouwenspersoon. Aanvullend daarop kan de module ‘integriteit’ gevolgd worden waarbij de nadruk ligt op (vermeende) misstanden. Voor wie zich wil opleiden tot vertrouwenspersoon: het CVPB verzorgt op diverse locaties in Nederland opleidingen. Bekijk de agenda voor startdata.

Incompany
Naast (individuele) opleidingen tot vertrouwenspersoon op één van onze locaties verzorgen wij interne opleidingen bij organisaties. Ben je op zoek naar een training voor het hele team of enkele collega’s? Wil je een programma dat past bij de wensen van jouw organisatie? Dan biedt een incompany training of workshop van het CVPB veel voordelen.

Externe vertrouwenspersoon
Het CVPB beschikt over een landelijk netwerk van vertrouwenspersonen die aangewend kunnen worden. Degelijk geschoolde en bekwame vertrouwenspersonen die naast VPOO (ongewenste omgangsvormen) ook VPI (integriteit) zijn en, om een juiste opvang te garanderen, veelal beschikken over een achtergrond als coach. Bijkomend voordeel van onze aanpak is dat er bijvoorbeeld ook in vakantietijd opvang is of, als er meerdere vestigingen zijn, er met slechts één organisatie een overeenkomst gesloten hoeft te worden.

Klachtencommissie
Het CVPB heeft een zelfstandige klachtencommissie waarop een beroep gedaan kan worden. Ook doeltreffend voor organisaties die bijvoorbeeld interne vertrouwenspersonen hebben en gebruik willen maken van een klachtenregeling met externe klachtencommissie.

Van gedachten wisselen?
Wanneer er vragen zijn of je van gedachten wilt wisselen nodigen we je uit om contact met ons op te nemen.